د ژبو او ادبیاتو پوهنځي ریاست

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی ته یوه لنډه تاریخي کتنه

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی په پیل کې د ښوونکو د روزنې د اکاډمۍ له پوهنځیو څخه یو و. کله چې په ۱۳۶۱ هـ.ش کال کې د ښوونکو د روزنې اکاډمۍ خپل نوم د کابل پیداګوژۍ انستیتوت ته واړاوه، دغه پوهنځی د ژبو او ادبیاتو د دیپارتمنتونو تر نوم لاندې فعالیت کاوه او په ۱۳۶۴ هـ.ش کال کې د پوهنځی درجې ته لوړ شو.

په ۱۳۷۴ هـ.ش کال کې، په ښوونځیو کې د عربي ژبې د ښوونکو د اړتیا له امله، د عربي ژبې دیپارتمنت په دې پوهنځی کې تاسیس شو. د استادانو او د پوهنځی د رهبرۍ د هڅو او کوښښونو په پایله کې، او د پوهنځی د انکشافي پلان له مخې، په ۱۳۹۳ هـ.ش کال کې د ترکي ژبې دیپارتمنت تدریسي چارې د ادبیاتو پوهنځی په چوکاټ کې عملاً پیل شوې. له نېکه مرغه، شل تنه ترکي محصلین د ترکي ژبې د دیپارتمنت د لومړۍ دورې محصلین شول.

په ۱۳۸۱ هـ.ش کال کې، کله چې د کابل پیداګوژۍ انستیتوت د کابل تعلیم و تربیې پوهنتون په نوم ونومول شو، د ژبو او ادبیاتو پوهنځی د دې پوهنتون له فعالو پوهنځیو څخه و. دا مهال دغه پوهنځی شپږ دیپارتمنتونه لري: پښتو، دري، روسي، عربي، انګلیسي او ترکي. دغه پوهنځی د مرکز او ولایتونو په کچه د لیسو، ښوونځیو او د ښوونکو د روزنې مؤسسو لپاره مسلکي او باخبره ښوونکي روزي.

اوس مهال په دې پوهنځی کې ۵۰ تنه استادان د ۱۸۳۳ تنو محصلینو، د ښځینه محصلینو په ګډون، لپاره د مخکې له خدمت، د خدمت پر مهال (داخل خدمت) او ماښامنۍ پروګرامونو کې تدریس کوي.

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی په خپل انکشافي پلان کې د عربي ژبې د ماستري پروګرام ایجاد په پام کې نیولی و. د عربي ژبې د ماستري پروګرام بشپړ شوی او د محصلینو د جذب لپاره چمتو دی.

د دې پوهنځی ټول استادان د ماستري او دوکتورا تحصیلي سویې لري. له ۵۰ استادانو څخه ۸ تنه د دوکتورا سند لري او ۳ تنه د دوکتورا د زده‌کړو لپاره بهرنیو هېوادونو ته لېږل شوي دي. تمه ده چې په نږدې راتلونکي کې، د محترم تحصیلات عالي وزارت او هغو مؤسسو په همکارۍ چې د تعلیم او تربیې په برخه کې له موږ سره د همکارۍ تفاهم‌لیکونه لري، د دې پوهنځی ټول استادان وتلي دوکتوران شي.

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی د کابل تعلیم و تربیې پوهنتون، هغه مهال چې د کابل پیداګوژۍ انستیتوت په نوم یادېده، یوازې د انګلیسي ژبې په برخه کې د داخل خدمت پروګرام له لارې د ماستري کچې مسلکي ښوونکي ټولنې ته وړاندې کړي دي. اوس مهال د انګلیسي، دري، پښتو او عربي ژبو په برخو کې د کابل تعلیم و تربیې پوهنتون د اړوندو دیپارتمنتونو د استادانو په همکارۍ، د ماستري پروګرامونه د مرکز او ولایتونو د استادانو لپاره په ډېر لوړ کیفیت سره روان دي.

ليدلوری

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی د اسلامي ارزښتونو او اکادمیکو معیارونو په رڼا کې، د علمي زده‌کړو او څېړنو او د ښوونیزې ټکنالوژۍ له اغېزمنې کارونې څخه په ګټې اخیستنې، د متخصصو کادرونو د روزنې، د ژبني او فرهنګي میراث د پراختیا، د علمي همکاریو د پراخولو، د تحصیلي نظام د کیفیت د لوړولو او د پوهنتون د علمي دريځ د پیاوړتیا په موخه هڅې کوي.

رسالت

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی رسالت لري چې د معیاري ښوونیزو پروګرامونو د وړاندې کولو، علمي څېړنو د پراختیا، تحصیلي نصاب د نوي کولو، نوې ټکنالوژۍ د کارونې او د علمي تخصصي ظرفیت د لوړولو له لارې، ژمن او متخصص کادرونه وروزي او د پوهې د تولید او څېړنیزو خدمتونو د وړاندې کولو له لارې د هېواد په تحصیلي نظام کې د ژبې او ادبیاتو د ودې او پراختیا زمینه برابره کړي.

ارزښتونه

۱) د اسلامي اصولو او ارزښتونو رعایت؛

۲) د وړتیا‌محورۍ اصل ته درناوی؛

۳) د استادانو، کارکوونکو او محصلانو ترمنځ د مسؤولیت‌منلو د روحیې پیاوړتیا؛

۴) د عدالت او روڼتیا تأمین؛

۵) له هر ډول تبعیض څخه ډډه کول؛

۶) د استادانو، کارکوونکو او محصلانو د نوښتونو او ابتکاراتو درناوی او قدرداني؛

۷) د افغاني ټولنې ژبني، فرهنګي او فکري تنوع ته درناوی؛

۸) د تحصیلي نظام تل‌پاتې پراختیا او د اسلامي اصولو او ارزښتونو په چوکاټ کې د علمي اثارو د تولید او خپرولو ملاتړ؛

۹) په زده کړو او څېړنو کې له ټکنالوژۍ څخه اغېزمنه ګټه اخیستنه؛

۱۰) په څېړنو کې د علمي اصولو او معیارونو رعایت.

د پوهنځي ستراتیژیکې موخې

د ژبو او ادبیاتو پوهنځي د ستراتیژیک پلان موخې د ادارې او رهبرۍ د نظام ښه والي، د اکاډمیکو پروګرامونو د پراختیا، لوړو زده‌کړو ته د لاسرسي، د مناسبو زېربناوو د رامنځته کولو او د علمي او څېړنیزو فعالیتونو د پیاوړتیا په برخو کې شاملې دي، چې په لاندې ډول يې څرګندولالی شو:

۱) په څېړنه، د پوهې په تولید او نوښت کې د پوهنځي پراختیا؛

۲) د ادارې او رهبرۍ د نظام ښه والی او له فساد سره مبارزه؛

۳) د کار بازار د اړتیاوو له مخې د تحصیلي نصاب تدوین، پراختیا او بیاکتنه؛

۴) د ټولنې او کار بازار د اړتیاوو په پام کې نیولو سره، په بېلابېلو تحصیلي کچو کې د نویو تحصیلي څانګو رامنځته کول او پراختیا؛

۵) د برېښنايي زده‌کړو پراختیا؛

۶) د زېربناوو پراختیا؛

۷) د استادانو، اداري کارکوونکو او محصلانو د ظرفیت لوړونې لپاره د زمینې برابرول؛

۸) د پوهنځي په کچه د لوایحو، مقرراتو او پالیسیو بیاکتنه او معیاري کول؛

۹) له معتبرو کورنیو او نړیوالو علمي بنسټونو سره د علمي همکاریو او ګډو پروګرامونو رامنځته کول؛

۱۰) د باکیفیته تحصیلي او څېړنیزو خدمتونو وړاندې کول.

د ژبو او ادبیاتو پوهنځی علمي فعالیتونه او لاسته راوړنې

د کابل د تعلیم و تربیې پوهنتون او ولایتي پوهنتونونو د استادانو د علمي ترفیع دوسیو بشپړول او تعقیبول.
د نصابونو او د محصلینو د نمرو ثبت په HEMIS سیسټم کې.
د عربي ژبې د ماستري د نصاب ترتیب او د منظورۍ بهیر بشپړول.
د ورځنیو او ماښامنۍ درسي تقسیم اوقاتو ترتیب.
د ۱۴۰۱ هـ.ش کال د خزان سمستر د امتحاناتو د تقسیم اوقات ترتیب.
د پوهنځی د نه‌ګونو کمېټو بیا تجدید.
د نوو مقرر شوو او انفکاک شوو استادانو د دوسیو تعقیبول (دري، پښتو او انګلیسي).
د شپږو دیپارتمنتونو د محصلینو له خوا د مقالې لوستلو پروګرامونو تنظیم.
د محصلینو د علمي مجلې د بنسټ اېښودنې مقدماتي چارې.
د علمي مقالو او کنفرانسونو د اسنادو تعقیبول او ارزونه د تحقیق کمېټې له لارې.
د ماستري د امتحاني پوښتنو د جوړولو لپاره د استادانو معرفي کول ملي امتحاني کمېټې ته.
د ستراتیژیک، علمي، عملي او تطبیقي پلانونو ترتیب او تجدید.
د دیپارتمنتونو د نصابونو ارزونه (انګلیسي او عربي).
د مشاعرو د ادبي پروګرامونو تنظیم د دیپارتمنتونو په کچه.
د ادبي محفلونو دایرول د دیپارتمنتونو په سطحه.
د یو شمېر مضمونونو د درسي مفرداتو تجدید.
د فارغو محصلینو لپاره د دري او انګلیسي ژبو ترانسکریپټونو ترتیب او توزیع.
د محصلینو د دیپلومونو د توزیع چارې.
د ادبیاتو د بېلابېلو صنفونو د پایلو لنډیز ترتیب او تنظیم.
د محصلینو د منوګراف لپاره د عنوانونو او لارښود استادانو ټاکنه.
د منوګراف د لیکلو د وخت‌بندۍ فورمونو ترتیب.
د الکترونیکي زده‌کړو کمېټې له لارې له استادانو سره په HEMIS کې د نمرو د درج همکاري.
د سرچینو مرکز، کتابتون او د ژبو لابراتوارونو ایجاد.
د نوو شامل شوو محصلینو لپاره د پېژندنې (Orientation) پروګرامونو تنظیم.
د نصابونو نهایي کول د کلستر له لارې.
د عایداتي پروګرامونو لپاره د پروپوزلونو ترتیب.
د پښتو، دري او انګلیسي د ماستري پروګرامونو بریالی تطبیق.
د پوهنتون په کچه د ادبي، فرهنګي او مشاعرې پروګرامونو تنظیم.
د استادانو لپاره د انګلیسي ژبې د سویې تثبیت ازموینې اخیستل د کورسونو د ایجاد په موخه.
د محصلینو لپاره د ترانسکریپټونو پر وخت توزیع.
په لکچر نوټونو کې بیاکتنه او نوښت.
د محصلینو لپاره د تألیفي درسي کتابونو چاپ او نشر.
د پوهنځی او شپږو دیپارتمنتونو د کتلاګ ترتیب.
د محصل‌محوره تعلیمي سیستم پیاوړتیا.
د OBE او SCL پروګرامونو ترویج د پوهنځی په کچه.
د استادانو له لوري د افتخاري علمي کنفرانسونو وړاندې کول.

د واټس‌اپ له لارې د محصلینو له استازو سره د اړیکو ټینګښت

د راتلونکي پلان

د تدریسي او علمي اسنادو لپاره د معلوماتي بانک (Database) ایجاد.
د تدریسي اسنادو منظم فایل کول او آرشیف جوړول.
د 1405 هـ.ش کال لپاره د کلني کاري پلان ترتیب.
د ادبي محفلونو او علمي پروګرامونو تنظیم.
د ورځنیو چارو منظم پرمخ بیول.
د عربي ژبې د ماستري پروګرام ایجاد.
د ښوونکو لپاره د میتودولوژۍ (Methodology) پروګرام ایجاد.
د شپږو دیپارتمنتونو لپاره د کتابتونونو تاسیس.
د شپږو دیپارتمنتونو د نصابونو تجدید د ټولنې د اړتیاوو سره سم.
د ژبو او ادبیاتو پوهنځی د شپږو دیپارتمنتونو د استادانو لپاره د انګلیسي ژبې د کورسونو ایجاد.
د تدریسي پروګرامونو د پراختیا او نوي کولو په موخه له مؤسسو او سفارتونو سره د اړیکو ټینګښت.
د شپږو دیپارتمنتونو لپاره د ژبو د لابراتوارونو بشپړ تجهیز.
د اړینو وسایلو سره سمبال د میتودیک خونې ایجاد.
د شپږو دیپارتمنتونو د استادانو له خوا د مایکرو ټیچینګ (Micro Teaching) درسونو ترتیب او وړاندې کول.
د افغان اېکس (Afghan Ex) پروګرام ته د استادانو معرفي کول.
د شپږو دیپارتمنتونو د چپترونو او درسي مفرداتو تجدید.
د درسي مفرداتو بیاکتنه د معاصر وخت او د کار بازار د اړتیاوو له مخې.
د پوهنځی د لا ښه ودې او پراختیا لپاره له نړیوالو پوهنتونونو سره د قراردادونو او تفاهم‌لیکونو د لاسلیک هڅې.
د درسي سمسترونو او امتحاناتو د تقسیم اوقاتو ترتیب.