خلاصه پلان استراتیژیک پوهنتون
مقدمه
پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل، یگانه پوهنتون دولتی در سطح کشور است که به صورت اختصاصی مصروف آموزش و تربیۀ کادر های مسلکی و متخصص برای موسسات تحصیلات عالی و معارف کشور میباشد.
این پوهنتون، یکی از سابقه دارترین نهاد علمی و اکادمیک تربیۀ معلم درسطح تحصیلات عالی کشور است که نخستین جوانۀ آن در سال 1343 هـ.ش. به نام اکادمی تربیۀ معلم، نظر به مقتضیات زمان و ضرورت تربیۀ معلمان مسلکی درکشور ایجاد گردید. این نهاد با جذب فارغان صنوف دوازدهم، آنان را به سویه فارغ صنف چهارده تربیت مینمود. در سال 1361 هـ.ش. اکادمی تربیۀ معلم به انستیتوت پیداگوژی کابل تغییر نام کرد و با ایجاد سه پوهنځی (زبان وادبیات، علوم طبیعی و علوم اجتماعی) و برنامههای ماستری در رشتههای مختلف که مقر آن در دارالامان شهر کابل بود، نقش اساسی را در تربیۀ معلمان جوان منحیث کادرهای عرصه آموزش و پرورش ایفا نمود. در سال 1366 هـ.ش. بنابر لزوم دید وزارت معارف وقت، انستیتوت تربیت بدنی که قبلاً مستقل بود، به عنوان چهارمین پوهنځی و دارالمعلمین روشان به عنوان پنجمین پوهنځی (پوهنځی داخل خدمت روشان) شامل انستیتوت پیداگوژی گردید.
با رویکار آمدن حکومت مؤقت درسال 1381 هـ.ش. انستیتوت پیداگوژی کابل در تعمیر فعلی (انستیتوت علوم اجتماعی قبلی) واقع افشار سیلو انتقال کرد و بنابر ضرورت جامعه و تلاش اساتید و رهبری انستیتوت پیداگوژی، از اثر پیشنهاد وزارت تحصیلات عالی و منظوری ریاست دولت در برج جوزای 1381 هـ.ش. به پوهنتون تعلیم وتربیۀ کابل ارتقا کرد. بنابر حکم ریاست جمهوری اسلامی افغانستان در سال 1391 هـ.ش. به پوهنتون تعلیم و تربیۀ شهید استاد ربانی تغییر نام یافت. با تحولات اخیر درکشور و رویکار آمدن امارت اسلامی افغانستان، پوهنتون در خزان 1400 خوشبختانه دو باره به نام اصلی خویش (پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل) مسمی گردید.
پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل، هرچند دارای سابقه طولانی تعلیمی و تحصیلی با نامهای گوناگون است؛ ولی در مقایسه با تعداد کثیری از پوهنتونها در قالب اسم پوهنتون، جوان و نو بنیاد میباشد. رهبری پوهنتون پیوسته در تلاش بوده است تا سه کارکرد مهم آموزشی، خدماتی و تحقیقی را که مستقیماً با فلسفهی وجودی یک پوهنتون در پیوند قرار دارند، به اشکال بهتر آن تحقق بخشند. بدون شک، به ثمر نشاندن این کارکردهای سه گانه، نیازمند تعریف دقیق یک پلان استراتیژیک میباشد.
رهبری پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل باورمند است که در صورت تطبیق این پلان در قالب برنامههای عملیاتی دقیق، میتوان به دستاوردهای مهمی در عرصههای تولید و نشر آثار علمی، بهبود ظرفیتهای علمی و اداری موجود، شفافیت، پاسخگویی، ایجاد برنامههای جدید، تقدیم نیروهای انسانی متعهد و برخوردار از تخصص و دانش لازم به جامعه، فراهمسازی فرصتهای بیشتر و سهولتهای مناسب برای دسترسی اقشار مختلف مردم به تحصیلات عالی، انکشاف برنامههای زیرساختی، ارتباطات با مراکز معتبر علمی در داخل و خارج از کشور و امثال آن نایل آمد. نهایتاً با این دستاوردها، پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل در راستای ترقی و پیشرفت همه جانبه کشور و ایجاد یک افغانستان با ثبات گامهای مؤثری برخواهد داشت.
پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل، منحیث یک نهاد معتبر تلاش میورزد تا از طریق تدریس، تحقیق و عرضۀ خدمات در راستای تربیت کادرهای، متخصص و متعهد، برای نظام آموزشی کشور مبتنی بر خلاقیت، در قسمت تولید علم و مهارتهای جدید آموزشی به یک نهاد پیشتاز در سطح ملی و منطقه مبدل گردد.
پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل، درحال حاضر با منابع مادی و معنوی دست داشته به تعلیم و تربیۀ نیروی انسانی و کادرهای تخصصی آراسته با علم و دانش و متعهد به ارزشهای عالی اسلامی و انسانی مشغول بوده از این طریق، نقش اساسی خویش را در مسیر انکشاف متوازن و پایدار جامعه ایفا مینماید.
ارزشها
- آزادی در تولید علم و احترام به اصل مالکیت عمومی دانش در چاچوب قوانین اسلامی؛
- رعایت عدالت، صداقت، شفافیت و حسابدهی در امور به عنوان یک اصل اسلامی؛
- احترام به اساسات اسلامی و معیاریهای عام و جهان شمول علمی- تحقیقی؛
- احترام به اصل تلفیقی وظیفه محوری، نتیجه محوری و فضیلت محوری؛
- احترام به نتایح معرفتی به عنوان یک اصل ارزشی، اخلاقی و علمی؛
- مشارکت و اجتناب از تمرکز گرایی؛
- کیفیت در محورهای آموزش، خدمات و تحقیق؛
- استقلالیت مالی، اداری و اکادمیک در توافق با وزارت محترم تحصیلات عالی.
اهداف استراتیژیک
اهداف پلان استراتیژیک پوهنتون شامل تطبیق برنامههای حکومت داری خوب، پروگرامهای اکادمیک، دسترسی به تحصیلات عالی، ایجاد زیربناهای مناسب برای تدریس و پیشبرد فعالیتهای علمی و تحقیقی میباشد. بنابر این اهداف پوهنتون را میتوان به صورت ذیل مشخص کرد:
- توسعه پوهنتون در سطح ملی، منطقهیی و بینالمللی در بخش آموزش، تحقیق، خلاقیت و کارآفرینی؛
- اداره و رهبری، ایجاد سیستمها و تحقق عدالت آموزشی؛
- بازنگری نصاب تحصیلی در سطح پوهنتون؛
- ایجاد یک میکانیزم دقیق علمی ارزیابی و نظارتی جهت بهبود کیفیت آموزش، تدریس و تحقیق در سطح پوهنتون؛
- توسعه آموزش الکترونیک در سطح پوهنتون؛
- فراهم سازی زمینه ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان اداری؛
- ایجاد برنامههای تحصیلی جدید و توسعه رشتههای تحصیلی در مقاطع لیسانس، ماستری و دوکتورا با توجه به نیاز بازار کار و جامعه؛
- توسعه تحکیم روابط پوهنتون با جامعه و صنعت؛
- ایجاد و گسترش زیرساختها.
تحلیل عوامل محیطی پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل
ماتریکس عوامل محیط داخلی
|
شماره |
عوامل داخلی (قوتها و ضعفها) |
ضریب وزنی |
امتیاز وزنی |
ضریب موزون |
|
1 |
وحدت نظر و همکاری در بخشهای علمی میان استادان و کارمندان پوهنتون؛ |
0,012 |
4 |
0,048 |
|
2 |
موجودیت روحیۀ همکاری با فیصدی زیاد بین اعضای کادر علمی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
3 |
موجودیت وسایل لابراتواری در بعضی از رشتهها؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
4 |
موجودیت موثریت نظام آموزشی در پوهنتون؛ |
0,005 |
3 |
0,015 |
|
5 |
انتقال و استفاده از تجارب پوهنتونهای بینالمللی توسط اساتید پوهنتون که در بیرون از کشور تحصیل نموده اند؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
6 |
موجودیت کریکولمهای تجدید شده با استفاده از تجارب اساتید پوهنتون که در بیرون از کشور تحصیل نموده اند؛ |
0,008 |
3 |
0,024 |
|
7 |
موجودیت انترنت نسبی در صنوف درسی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
8 |
موجودیت لکچرنوتهای تبدیل شده به کتب درسی و ممد درسی؛ |
0,008 |
4 |
0,032 |
|
9 |
آموزش فعال و شاگرد محوری؛ |
0,012 |
4 |
0,048 |
|
10 |
داشتن پلانهای درسی و کورس پالیسیهای منظم دربخش آموزش؛ |
0,012 |
4 |
0,048 |
|
11 |
موجودیت اساتید متخصص به سویه تحصیلی ماستر و دوکتورا و دارای تخصص بنیادی؛ |
0,005 |
3 |
0,015 |
|
12 |
موجودیت شفافیت در بخش امتحانات اعضای کادر علمی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
13 |
موجودیت کارهای عملی و لابرتواری درتقسیم اوقات درسی؛ |
0,013 |
4 |
0,052 |
|
14 |
آموزش به شکل پروژهیی و عملی در بخش محیط زیست بدون امکانات و بودجه؛ |
0,015 |
4 |
0,06 |
|
15 |
استفاده اعظمی از امکانات کم لابرتواری در بخش تدریس؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
16 |
گزینش فارغان این پوهنتون در وزارت خانهها و ادارات مختلف؛ |
0,018 |
3 |
0,054 |
|
17 |
موجودیت مضامین جدید در نصاب تحصیلی به اساس نیاز بازار کار و جامعه؛ |
0,014 |
3.5 |
0,049 |
|
18 |
موجودیت کادرهای مسلکی دارای درجه تحصیلی ماستر و دوکتورا جهت تربیه جوانان در بخشهای مختلف؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
19 |
موجودیت یگانه پوهنځی تربیت بدنی درسطح کشور در پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
20 |
گزینش اکثر محصلان پوهنځی تربیت بدنی در رأس فدراسیونهای مختلف کشور؛ |
0,008 |
3 |
0,024 |
|
21 |
موجودیت دفتر خدمات محصلان؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
22 |
موجودیت کارگاههای سی وی نویسی برای محصلان؛ |
0,007 |
3 |
0,021 |
|
23 |
موجودیت کورسهای زبان انگلیسی برای محصلان؛ |
0,015 |
4 |
0,06 |
|
24 |
موجودیت برنامههای مشاوره برای محصلان؛ |
0,015 |
4 |
0,06 |
|
25 |
موجودیت برنامههای صحت روانی برای محصلان؛ |
0,017 |
4 |
0,068 |
|
26 |
موجودیت معرفی برنامههای محصلان به ادارات دولتی و خصوصی غرض کارآموزی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
27 |
موجودیت پروژههای انجام شده توسط محصلان دوره ماستری مبتنی بر پروژه؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
28 |
داشتن مضمون کارآموزی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
29 |
موجودیت پروجکتور ویا LCD در 95 فیصد صنوف درسی پوهنحیها؛ |
0,008 |
4 |
0,032 |
|
30 |
موجودیت کمیتههای مختلف در سطح پوهنځیها؛ |
0,008 |
4 |
0,032 |
|
31 |
موجودیت میتودهای تدریس مدرن در سطح پوهنحیها؛ |
0,007 |
4 |
0,028 |
|
32 |
موجودیت سیستم کریدت در تدریس؛ |
0,02 |
3.5 |
0,07 |
|
33 |
موجودیت تجهیزات تکنالوژی در جریان تدریس؛ |
0,018 |
4 |
0,072 |
|
34 |
موجودیت کمیته آموزش الکترونیکی به خاطر بلند بردن ظرفیت تدریس به شکل آنلاین؛ |
0,018 |
4 |
0,072 |
|
35 |
موجودیت کورسهای آموزشی جهت ارتقای ظرفیت استادان (در بخش تحقیق، لسان خارجی) |
0,02 |
3.5 |
0,07 |
|
36 |
موجودیت لابراتوارهای نسبی؛ |
0.02 |
3.5 |
0.07 |
|
37 |
موجودیت مقالات علمی نشر شده اساتید پوهنتون در ژورنالهای معتبر ملی و بینالمللی؛ |
0,006 |
3 |
0,018 |
|
38 |
تسلط اساتید پوهنتون به زبانهای بینالمللی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
39 |
دستری کامل اساتید به ژورنال های معتبر بینالمللی؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
40 |
موجودیت کمیتۀ تحقیق در سطح پوهنتون و پوهنځیها؛ |
0,008 |
4 |
0,032 |
|
41 |
داشتن صلاحیت چک و بررسی آثار علمی تحقیقی و مقالات علمی استادان؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
42 |
موجودیت مضامین تحقیق در دورههای لیسانس و ماستری؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
43 |
موجودیت روش تحقیق ساحوی بخاطر تهیه مونوگرافهای محصلان؛ |
0,006 |
3 |
0,018 |
|
44 |
موجودیت اساتید با درجه تحصیلی دوکتورا در کمیته تحقیق پوهنتون؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
45 |
موجودیت تفاهم نامههای همکاری در بخش تحقیقات با وزارت خانههای مختلف؛ |
0,018 |
4 |
0,072 |
|
46 |
موجودیت ظرفیتهای بالای تحقیقاتی در میان محصلان؛ |
0,015 |
3.5 |
0,0525 |
|
47 |
موجودیت گروههای تحقیقاتی تخصصی در سطح استادان؛ |
0,02 |
3.5 |
0,07 |
|
48 |
موجودیت برنامههای تحقیقاتی بینالمللی؛ |
0,02 |
4 |
0,08 |
|
49 |
موجودیت محصلان خلاق و با ظرفیت جهت کسب مقام اول در تورنمنتهای ورزشی در سطح پوهنتون؛ |
0,016 |
3 |
0,048 |
|
50 |
گزینش محصلان پوهنځی تربیت بدنی در تیمهای ملی؛ |
0,005 |
3 |
0,015 |
|
51 |
موجودیت محصلان خلاق و با ظرفیت در سطح پوهنتون جهت ساخت رباط تحقیقی نظامی، دستگاه رایدهی و وسیلۀ تشخیص و تداوی بیماریها از راه دور؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
52 |
موجودیت سیستم امتحان کادری زبان خارجی آنلاین؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
53 |
موجودیت فرصت کار آفرینی برای بعضی محصلان در سطح پوهنتون؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
54 |
موجودیت فرهنگ لغت برای کتب درسی مضامین پشتو، ترجمه دری، انگلیسی، تلفظ و اجزای کلام؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
55 |
موجودیت اساتید متخصص و با تجربه جهت ایجاد برنامههای جدید در سطح لیسانس (دیپارتمنتهای جیولوژی، خط، رسم، افغانستان شناسی و تعلیمات کمپیوتر)؛ |
0,006 |
3.5 |
0,021 |
|
56 |
موجودیت اساتید متخصص و با تجربه جهت ایجاد برنامههای ماستری (تربیت بدنی و علوم ورزشی، دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی، دیپارتمنت زبان و ادبیات عربی، روانشناسی کلینیکی و جامعه شناسی)؛ |
0,007 |
4 |
0,028 |
|
57 |
موجودیت اساتید دارای درجه تحصیلی دوکتورا و رتب علمی پوهاند و پوهنوال جهت ایجاد برنامه دوکتورا در رشته زبان و ادبیات دری؛ |
0,012 |
4 |
0,048 |
|
58 |
موجودیت کادرهای متخصص و امکانات زیربنایی جهت ایجاد کمپیوتر لب؛ |
0,02 |
3 |
0,06 |
|
59 |
موجودیت ظرفیت متخصص، علمی و اکادمیک جهت ایجاد برنامه دورۀ لیسانس در بخش شبانه در رشتههای (روانشناسی، تربیت بدنی و علوم ورزشی، کمپیوتر ساینس) |
0,012 |
3 |
0,036 |
|
60 |
موجودیت تفاهم نامه با ریاست تربیت بدنی معارف؛ |
0,014 |
3.5 |
0,049 |
|
61 |
موجودیت توأمیت با وزارت اطلاعات و فرهنگ؛ |
0,015 |
4 |
0,06 |
|
62 |
موجودیت توأمیت با اکادمی سیسکو در بخش شبکههای کمپیوتر؛ |
0,012 |
4 |
0,048 |
|
63 |
موجودیت تفاهمنامه با وزارت صحت عامه؛ |
0,012 |
3 |
0,036 |
|
64 |
موجودیت تفاهمنامه انستیتوت یونس امره؛ |
0,007 |
4 |
0,028 |
|
65 |
موجودیت تفاهمنامه با انستیتوت خدمات ملکیِ؛ |
0,007 |
4 |
0,028 |
|
66 |
نبود کتابخانه مجهز در سطح دیپارتمنتها، پوهنځیها و پوهنتون؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
67 |
عدم استقلالیت مالی درسطح دیپارتمنتها، پوهنځیها و پوهنتون؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
68 |
عدم توجه تعداد معدودی از اساتید به وقت و ساعات درسی؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
69 |
عدم توجه به تطبیق مواد تفاهم نامههای آموزشی در نهادهای اکادمیک از جانب رهبری پوهنتون؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
70 |
کمبود اساتید مضامین پوهنتون شمول دربعضی دیپارتمنت؛ |
0,003 |
1 |
0,003 |
|
71 |
نبود لابراتوارهای مجهز در اکثر دیپارتمنتها؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
72 |
عدم توجه از طرف بخش اداری پوهنتون درقسمت تهیه و ترمیم وسایل پروجکتور، کیبل پروجکتور و LCD صنوف درسی؛ |
0,004 |
1 |
0,004 |
|
73 |
عدم توجه رهبری پوهنتون در بخش ارتقای ظرفیت کارمندان و لابرانتها؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
74 |
عدم توجه بعضی از اساتید به کیفیت تدریس؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
75 |
نبود برنامه دوکتورا در سطح پوهنتون؛ |
0,004 |
1 |
0,004 |
|
76 |
نبود میادین ورزشی معیاری در سطح پوهنتون؛ |
0,004 |
1 |
0,004 |
|
77 |
نبود وسایل ورزشی مجهز درسطح پوهنتون؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
78 |
نبود مدلهای صحی در بخش تحقیقات ورزشی؛ |
0,004 |
1 |
0,004 |
|
79 |
عدم توجه به دورۀ ستاژهای کوتاه مدت و درازمدت محصلان؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
80 |
نبود مواد اولیۀ آموزشی درسطح پوهنځیها؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
81 |
نبود جمنازیوم معیاری درسطح پوهنتون برای مضامین پوهنتون شمول تربیت بدنی؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
82 |
عدم توجه درقسمت رشد متوازن پوهنځیها؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
83 |
نبود دیتابیس معیاری برای محصلان در سطح معاونیت امور محصلان؛ |
0,003 |
1 |
0,003 |
|
84 |
نبود دیتابیس معیاری برای فارغ التحصلان در سطح معاونیت امور محصلان؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
85 |
نبود مدیریت دیتابیس در تشکیل اداری پوهنتون؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
86 |
کمبود برق، جنراتور و کمپیوتر؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
87 |
عدم آگاهی محصلان از سیستم کریدیت؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
88 |
پایین بودن درجه تحصیل کارمندان و احساس خطر برای از دست دادن وظایفشان؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
89 |
کمبود استاد در سطح دیپارتمنت با تناسب ۳۷/۱ محصل و استاد؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
90 |
نبود تعمیر مشخص برای هر پوهنحی؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
91 |
نبود لابرانت متخصص؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
92 |
عدم دسترسی محصلان به ژورنالهای دیجیتلی؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
93 |
کمبود کارمند اداری در سطح پوهنحیها؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
94 |
کمبود صنوف معیاری؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
95 |
عدم آشنایی برخی از اساتید با تکنالوزی آموزشی؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
96 |
تدریس 3-5 مضمون توسط تعداد زیادی ازاستادان به نسبت کمبود استاد؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
97 |
نبود مرکز مجهز تحقیق؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
98 |
سطح پائین دسترسی محصلان به کتابهای علوم معاصر؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
99 |
پایین بودن ظرفیت لیلیه و بدل اعاشه؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
100 |
عدم موجودیت کتابخانه دیجیتلی؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
101 |
نبود برنامههای آموزشی و ارتقای ظرفیت در بخش تخصص؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
102 |
سطح پائین دسترسی استادان و محصلان به منابع جدید؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
103 |
نبود فارمتهای معیاری جهت ترتیب مونوگراف محصلان دورۀ لیسانس؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
104 |
سطح پائین آگاهی استادان از میتودهای جدید تحقیق؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
105 |
عدم موجودیت کد بودجه مشخص دربخش تحقیق؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
106 |
عدم تمرکز اساتید روی تحقیقات ساحوی به نسبت نبود بودجه کافی؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
107 |
سطح پائین موجودیت لابراتوارها و مواد لابراتواری در بخش تحقیق در سطح پوهنتون و پوهنځی؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
108 |
نبود ژورنال معیاری در حوزۀ علوم طبیعی و تکنالوژی معلوماتی؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
109 |
عدم توجه به محتویات اصلی تحقیقات علمی و تمرکز روی فارمت و شکل ظاهری تحقیق؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
110 |
عدم توازن در کمیتۀ تحقیق دربخش علوم اجتماعی و علوم طبیعی؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
111 |
عدم اجرای حق الزحمه برای اساتید رهنما در بخش تحقیق و تقریظ محتوایی و ادبی ؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
112 |
عدم بررسی کامل آثار علمی اساتید توسط کمیته تحقیق؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
113 |
عدم تدریس مؤثر مضمون احصاییه و SPSS در تمام صنوف؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
114 |
عدم دسترسی به ژورنالهای بینالمللی؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
115 |
نبود منابع مالی کافی برای محققان؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
116 |
زمانگیر بودن طی مراحل مقالات، چک و بررسی آن توسط استادان؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
117 |
سطح پائین آگاهی دقیق کارمندان آمریت تحقیق از طی مراحل اسناد مربوط به تحقیقات استادان؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
118 |
کمرنگ بودن روحیۀ تشویق محصلان خلاق نسبت کمبود بودجه؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
119 |
عدم تجهیز مرکز کاریابی پوهنتون؛ |
0,005 |
2 |
0,01 |
|
120 |
سطح پائین تشویق و ترغیب ورزشکاران بخاطر کمبود بودجه؛ |
0,005 |
1 |
0,005 |
|
121 |
سطح پائین تجهیزات ورزشی برای محصلان پوهنتون؛ |
0,004 |
1 |
0,004 |
|
122 |
پائین بودن سطح بودجه در بخش رشد خلاقیت و کارآفرینی در سطح پوهنتون؛ |
0,007 |
1 |
0,007 |
|
123 |
نبود جمنازیوم اناثیه در سطح پوهنتون؛ |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
124 |
کمبود تشکیل اداری و اکادمیک در سطح پوهنتون جهت ایجاد برنامههای جدید |
0,006 |
1 |
0,006 |
|
125 |
نداشتن صلاحیت برقراری ارتباط با سکتورهای بیرونی از طریق رهبری پوهنتون؛ |
0,004 |
2 |
0,008 |
|
مجموع |
1 |
|
2.757 |
|
ماتریکس عوامل محیط خارجی
|
شماره |
عوامل خارجی (فرصتها و تهدیدها) |
ضریب وزنی |
امتیاز وزنی |
ضریب موزون |
|
1 |
تدریس قوانین محیط زیست در وزارت داخله، حج و اوقاف؛ |
0.02 |
4 |
0.08 |
|
2 |
موجودیت ادارۀ ملی محیط زیست و استفاده از امکانات آنها؛ |
0.06 |
4 |
0.24 |
|
3 |
موجودیت پروژههای تحقیقاتی دربخش محیط زیست؛ |
0.03 |
4 |
0.12 |
|
4 |
موجودیت پروژههای تحقیقاتی با کمک سازمانهای بینالمللی در سطح کشور؛ |
0.03 |
4 |
0.12 |
|
5 |
کمیتۀ ملی المپیک و ارتباط موثر آن با پوهنځی تربیت بدنی و علوم ورزشی؛ |
0.04 |
4 |
0.16 |
|
6 |
احیای مجدد ارتباطات با کمکهای خارجی |
0.02 |
4 |
0.08 |
|
7 |
موجودیت قراردادها با ادارات مختلف برای کارآموزی محصلان؛ |
0.015 |
4 |
0.060 |
|
8 |
موجودیت بازار کار برای فارغان کمپیوتر ساینس در بخش (business incubator)؛ |
0.10 |
3 |
0.30 |
|
9 |
موجودیت طرح عایداتی و فرصتهای کاری برای اساتید کمپیوتر ساینس در بازار کار؛ |
0.08 |
3 |
0.24 |
|
10 |
موجودیت ورکشاپهای آنلاین توسط اساتید مجرب بین المللی برای استادان پوهنتون؛ |
0.06 |
4 |
0.24 |
|
11 |
موجودیت مجله طبیعت در اکادمی علوم؛ |
0.03 |
3 |
0.09 |
|
12 |
موجودیت پوهنتونهای خصوصی (دربخش لابراتوارهای بیولوژی)؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
13 |
موجودیت مرکز ساینس در وزارت معارف؛ |
0.03 |
3 |
0.009 |
|
14 |
موجودیت زمیینه ارتباط با مراجع ملی و بین المللی؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
15 |
موجودیت سیستمهای اداری در ادارات مختلف؛ |
0.02 |
4 |
0.08 |
|
16 |
موجودیت خانه علم و فرهنگ روسیه در سطح کابل جهت معرفی محصلان خلاق و با ظرفیت برای آموزش بهتر لسان روسی؛ |
0.02 |
3 |
0.06 |
|
17 |
موجودیت نهادهای معتبر کشور ترکیه در سطح کابل جهت معرفی محصلان برتر دیپارتمنت زبان و ادبیات ترکی برای یادگیری زبان، تاریخ و فرهنگ ترکیه؛ |
0.03 |
3 |
0.009 |
|
18 |
موجودیت احصائیه مرکزی در قسمت طلب همکاری بخاطر ایجاد دیپارتمنت احصائیه در سطح پوهنتون؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
19 |
علاقهمندی جوانان به تحصیل در دورۀ لیسانس، ماستری و دکتورا در رشتههای متفاوت؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
20 |
توجه دولت به رشتههای علوم اسلامی، مدیرت آموزشی، جامعه شناسی و روانشناسی؛ |
0.02 |
3 |
0.06 |
|
21 |
موجودیت اکادمی علوم جهت امضای تفاهم نامه در بخشهای مختلف علمی و اکادمیک؛ |
0.03 |
3 |
0.009 |
|
22 |
موجودیت شاروالی کابل جهت امضای تفاهم نامه در بخش محیط زیست؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
23 |
موجودیت کمیته ملی المپیک جهت امضای تفاهم نامه در تربیت بدنی؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
24 |
موجودیت فدراسیونهای فوتبال، ولیبال وغیره جهت امضای تفاهم نامه در بخش ورزش؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
25 |
موجودیت ادارۀ محیط زیست جهت ایجاد توأمیت با دیپارتمنت محیط زیست؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
26 |
موجودیت وزارت مخابرات جهت ایجاد توأمیت با پوهنحی کمپیوتر ساینس؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
27 |
موجودیت شرکتهای مخابراتی جهت ایجاد توأمیت با پوهنحی کمپیوتر ساینس؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
28 |
موجودیت کمپنیهای تکنالوژی معلوماتی جهت ایجاد توأمیت با دیپارتمنت تکنالوژی معلوماتی؛ |
0.015 |
3 |
0.045 |
|
29 |
نا منظم بودن سیستم برق در سطح مرکز؛ |
0.03 |
2 |
0.06 |
|
30 |
غصب ملکیت پوهنتون در ساحه سید جمالالدین افغان از طرف وزارت معارف؛ |
0.02 |
2 |
0.04 |
|
31 |
سطح پائین امتیازات برای استادان؛ |
0.03 |
2 |
0.06 |
|
32 |
موجودیت لابراتوار های تخصصی در زمینه تحقیق در بیرون از پوهنتون؛ |
0.02 |
2 |
0.04 |
|
33 |
کمبود بودجه از جانب وزارت تحصیلات عالی برای پروژههای تحقیقاتی؛ |
0.02 |
2 |
0.04 |
|
34 |
موجودیت دارالترجمههای شخصی در سطح کشور جهت ترجمه اسناد علمی؛ |
0.02 |
2 |
0.04 |
|
35 |
عدم استقلالیت مالی و اکادمیک جهت برقراری توآمیتها با نهادهای معتبر بینالمللی؛ |
0.02 |
1 |
0.02 |
|
36 |
مساعد نبودن زمینه ارتقای کادرهای علمی و مسلکی در رشتههای تربیت بدنی و علوم ورزشی و تعلیمات اختصاصی؛ |
0.04 |
1 |
0.04 |
|
مجموع |
1 |
|
2.792 |
|
مقایسه عوامل محیطی (داخلی و خارجی)
در بخش مقایسه عوامل محیطی (داخلی و خارجی) کوشش میشود تا عوامل اصلی داخلی و عوامل اصلی خارجی با استفاده از ابزارهای همچون ماتریکس سوات (SWOT) و ماتریکس داخلی و خارجی (IE) تطبیق داده میشوند تا استراتیژیهای تشخیص شده متناسب با عوامل داخلی و خارجی پوهنتون بوده و در راستای ماموریت پوهنتون مفید واقع گردد.
روش IE
برای تجزیه و تحلیل همزمان عوامل داخلی و خارجی از ابزار بنام ماتریکس عوامل داخلی و خارجی استفاده ګردیده و با استفاده از این ماتریکس موقعیت پوهنتون تعلیم و تربیه کابل تعیین گردیده است. نمره نهایی بدست آمده در جدول ماتریس عوامل داخلی (2.757) گویای این واقعیت است که میان نقاط قوت و ضعف در مجموع، نقاط قوت در مقایسه با نقاط ضعف از برتری نسبی برخوردار است.
نکته قابل یادآوری این است که بیشتر از سه دهه جنگهای گسترده و خانمانسوز در کشور، آسیبهای جدی بر ابعاد مختلف زندهگی اجتماعی ما وارد ساخته است. این آسیبهای مادی و معنوی هم فضای داخلی سازمانها و مراکز علمی را شامل میشوند و هم محیط بیرونی آنها را شدیدا تحت تاثیر قرار داده است. گسترۀ این آسیبها چنان است که هیچ نهاد تحصیلات عالی در کشور، از تاثیرات مخرب آنها در امان نبوده است. با وجود آنهم در اثر تلاشهای مستمر وزارت تحصیلات عالی، رهبری و مدیریت ارشد پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل و تمام کادرهای علمی و اداری آن نمره نهایی (2.757) اندکی از نقطه تعادل بالا است و دارای قوت بیشتر میباشد.
شرح ماتریکس عوامل خارجی
چنانکه نمره نهایی جدول ماتریکس فرصتها و تهدیدها (2.792) را نشان میدهد، میزان تهدیدهای موجود در جامعه در مقایسه با فرصتها، اندکی بیشتر میباشد. طوریکه در تحلیل جدول ماتریکس نقاط ضعف و قوت نیز اشاره شد، این تهدیدها بیشتر نتیجه تاثیر جنگهای خانمانسوز بیش از چهار دهۀ اخیر در کشورمان میباشد.
|
2.757 |
فرایند تجزیه و تحلیل ماتریکس نُه خانهای عوامل داخلی ، باتوجه به نمرههای ماتریکس عوامل داخلی و خارجی، چنانچه در موقعیت پوهنتون در خانههای II, III, VI قرار گرفته است، بیانگر اتخاذ استراتیژیهای رشد و توسعه (تهاجمی) برای آن پوهنتون است؛و نیز تجزیه و تحلیل عوامل خراجی در خانههای IV, VII, IIX قرار گرفته است که این بیانگر اتخاذ استراتیژیهای تدافعی است. با توجه به موارد فوق نظر به تحلیل و تجزیه ماتریکس عوامل داخلی و خارجی پوهنتون تعلیم و تربیه کابل در موقعیت حفظ و ثبات قرار دارد.
انتخاب استراتیژیها
هدف از استراتیژی همانا راهها، فعالیتها و روشهای رسیدن به اهداف استراتیژیک نهاد میباشد که بعداز مطالعه دقیق عوامل محیطی (داخلی و خارجی) و تعیین حالت استراتیژیک مشخص میگردد. از جدول تحلیل سوات (SWOT) چنین استنباط میگردد که هر یک از استراتیژیهای چهارگانه تهاجمی، محافظه کارانه، رقابتی و تدافعی، با توجه به وضعیت نقاط ضعف و قوت و درعین حال فرصتها و تهدیدها میتواند دستاوردهای مثبتی در پی داشته باشد؛ اما نگاه دقیقتر و واقعیتگرایانهتر به تحلیل عوامل داخلی و خارجی ایجاب مینماید تا یکی از استراتیژیهای چهارگانه و یا یک استراتیژی ترکیبی به عنوان استراتیژی غالب پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل برگزیده شود. به این اساس، استراتیژی تهاجمی، استراتیژی غالب در پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل در پنج سال آینده خواهد بود و بطور خلاصه، دلایل ما برای اتخاذ این استراتیژی این است:
- با توجه به غلبۀ نقاط قوت بر نقاط ضعف در داخل پوهنتون از یک سو، و غلبۀ فرصتها بر تهدیدها در محیط بیرونی پوهنتون از سوی دیگر؛ باید تلاش شود تا با استفاده از نقاط قوت موجود در داخل پوهنتون و فرصتهای موجود در محیط بیرونی پوهنتون به کاهش نقاط ضعف و پرهیز از تهدیدهای خارجی اقدامات لازم صورت گیرد. چنین اقدامی به معنای اولویتدهی به استراتیژی تهاجمی میباشد.
- با وجود غلبه نقاط ضعف و تهدیدها بر نقاط قوت و فرصتها که یک غلبه غیر قابل محسوس میباشد و از شکل نسبی برخوردار است، مبرهن است که از نقاط قوت داخلی و در عین حال از فرصتهای موجود در جامعه باید استفاده بهینه صورت گیرد. دراستراتیژی تهاجمی کوشش میشود تا از نقاط قوت داخلی برای بهرهداری از فرصتهای خارجی استفاده شود.
با توجه به نقاط قوت قابل توجه در پوهنتون تعلیم و تربیۀ کابل و نیز فرصتهای بسیار خوبی که در جامعه وجود دارد، اولویتدهی به استراتیژی تهاجمی منطقی به نظر میرسد. به این ترتیب میتوان نتیجه گرفت که مناسبترین استراتیژی در شرایط کنونی، استراتیژی ترکیبی تدافعی- تهاجمی خواهد بود. البته باید افزود که توجه ضمنی به استراتیژیهای رقابتی و محافظه کارانه و در پیش گرفتن برخی اقدامات لازم در چارچوب آنها نیز ضروری خواهد بود.
استراتیژیهای که از جدول تحلیل (SWOT) به دست آمده قرار ذیل میباشد و قرار است این استراتیژیها با توجه به نقاط قوت موجود قابل توجه در داخل پوهنتون تعلیم و تربیه کابل و با توجه به فرصتهای خوبی که در بیرون از پوهنتون موجود است، در طول پنج سال آینده مورد تطبیق قرار گیرد.
- تقویت مرکز تحقیقات علمی؛
- احداث کمپلکس ورزشی؛
- احداث تعمیر اداری و تدریسی؛
- افزایش کمیت محصلان و تقویت سیستم تحصیلی پویا مطابق بازار کار و نیاز جامعه؛
- ایجاد رشتههای جدید تحصیلی (لیسانس، ماستری و دوکتورا)؛
- افزایش درآمد و جلب کمک و همکاری؛
- تقویت آموزش الکترونیک؛
- ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان؛
- ایجاد توامیتها با نهادهای معتبر داخلی و بینالمللی؛
- کسب استقلالیت مالی و اکادمیک؛
- نظارت از فعالیت های علمی و اداری پوهنتون؛
- تطبیق قوانین و مبارزه با فساد اداری؛
اولویت استراتیژیها
هدف اساسی کمیسازی عوامل داخلی و خارجی پوهنتون همانا تعیین اولویت استراتیژیک پوهنتون میباشد که بر اساس این اولویتها برنامههای کوتاه مدت و دراز مدت برای پوهنتون انتخاب میگردد. استراتیژیهای انتخاب شده پوهنتون بر اساس ماتریکس عوامل داخلی و خارجی تحلیل و تجزیه گردیده، برنامهریزی استراتیژیک کمی بر اساس برنامه (QSPM) برای تعیین اولویت استراتیژیک پوهنتون انتخاب گردیده است.
جدول مقدار بودجه پنج ساله پوهنتون
|
سال |
1401 |
1402 |
1403 |
1404 |
1405 |
|
مقدار بودجه سالانه |
300400000 |
300250000 |
364200000 |
557400000 |
590800000 |
|
مقدار بودجه پنج ساله |
2113050000 |
||||
ارزیابی استراتیژیها
پوهنتون تعلیم و تربیه کابل دارای برنامه منظم در قسمت نظارت از تطبیق پلان استراتیژیک پنج سال آینده بوده که میعاد زمانی مشخصی را در قسمت نظارت از تطبیق پلان استراتیژیک در طول پنج سال آینده درنظر گرفته است. با توجه به اهمیت پلان استراتیژیک رهبری پوهنتون مصمم است تا نظارت از تطبیق پلان عملیاتی سالانه پلان استراتیژیک پنج سال آینده را به شکل ربعوار انجام بدهد تا از تطبیق مواد مندرج پلان عملیاتی سالانه نظارت جدی و دقیق صورت گیرد. در صورت عدم تطبیق مواد مندرج پلان عملیاتی سالانه در طول شش ماه اول سال بنابر دلایل عدم بودجه، نبود امکانات زیربنایی و منابع بشری و فزیکی، پوهنتون تلاش مینماید در شش ماه بعدی پلان تدابیری منظمی را تهیه نماید تا در روشنایی این پلان بر تطبیق کامل مواد مندرج پلان عملیاتی سالانه تلاش همه جانبه صورت گیرد. رهبری پوهنتون در این راستا کمیته با صلاحیتی را توظیف نموده است که این کمیته از طرف شورای علمی پوهنتون نیز مورد تائید قرار گرفته است. وظیفه اصلی کمیته نظارت بر تطبیق پلان استراتیژیک نظارت کامل از تطبیق مواد مندرج پلان عملیاتی سالانه پلان استراتیژیک و ارایه گزارش به شورای علمی پوهنتون میباشد. ساختار تشکیلاتی کمیته نظارت برتطبیق پلان استراتیژیک پوهنتون قرار ذیل میباشد
پلان استراتیژیک سوم (۱۴۰۱-۱۴۰۵) پوهنتون تعلیم و تربیه کابل بار اول در جلسه مورخ ۲۹/۳/۱۴۰۱ پروتوکول شماره(۳) و بار دگر پس از آوردن اصلاحات مطابق فیدبک ریاست محترم پلان و پالیسی وزارت محترم تحصیلات عالی در جلسه مورخ ۳۰/ ۱۱/۱۴۰۱ پروتوکول شماره(۱۱) شورای علمی پوهنتون به اتفاق آرا مورد تایید قرار گرفت.