د زده‎کړیالانو شکایاتو ته د رسېدنې کړنلاره

کال:1404

الحمد لله رب العالمين، الذي علم الإنسان ما لم يعلم، وهداه إلى سبيل العلم والعمل، والصلاة والسلام على أشرف المرسلين، نبينا محمد ﷺ وعلى آله وصحبه أجمعين، المعلم للأمة ومُرشدها إلى الحق والعلم.

سریزه

دا لارښود د زده کړیالانو د شکایاتو د رسېدنې مېکانیزم بیانوي، چې د کابل د ښوونې او روزنې پوهنتون له لوري ترتیب شوی دی. دا لارښود د دې لپاره کارول کېږي، تر څو د دغه پوهنتون د زده کړیالانو د تحصیلي دورې په جریان کې شفافیت او حساب‌ورکونه تأمین شي. همداراز، دا لارښود د زده کړیالانو د چارو له هرې برخې سره د تړلو ټولو شکایاتو د ارزونې او حل لپاره د ټولو اړوندو دفترونو له خوا کارول کېږي. سربېره پر دې، دا لارښود د زده کړیالانو د شکایاتو د ترلاسه کولو، ارزونې او رسېدنې لپاره د لارو چارو او مېکانیزمونو یوه ټولګه تشریح کوي.

شکایاتو ته د رسېدنې د مېکانیزم موخې

شکایاتو ته د رسېدنې د مېکانیزم بنسټیزې موخې دا دي:

• د شکایاتو او اندېښنو د عادلانه، شفاف او ټاکلي وخت په چوکاټ کې حل یقیني کول، تر څو له اشخاصو او کورنیو سره مثبتې اړیکې بېرته ټینګې شي؛
• د زده کړیالانو شکایتونو او اندېښنو ته ځواب ویل، د هغوی شکایتونو ته رسېدنه او حل؛
• د پوښتنو، وړاندیزونو د ثبت او د زده کړیالانو د مشارکت د زیاتوالي لپاره د مرجع په توګه خدمت کول؛
• د داسې معلوماتو راټولول چې د عملیاتي کړنو د ښه والي او د خدمتونو د وړاندې کولو لپاره ترې ګټه واخیستل شي؛
• د شفافیت او حساب‌ورکونې دودول؛
• د تقلب او فساد مخنیوی او له هغو څخه د راولاړو خطرونو کمول؛
• د تدریسي بهیر او اسنادو مشروعیت د زده کړیالانو او ټولنې ترمنځ پیاوړي کول.

شکایاتو ته د رسېدنې د مېکانیزم موخه

دا لارښود هغه بهیرونه تشریح کوي چې د کابل د ښوونې او روزنې پوهنتون له لوري تعقیبېږي، تر څو هغه شکایت کوونکي وپېژندل شي، چې ښايي د تعلیمي بهیر له مداخلاتو څخه مثبت یا منفي اغېزمن شوي وي. همدارنګه، د دې لارښود بله موخه دا ده چې د شکایتونو د ترلاسه کولو، ارزونې، طبقه‌بندۍ، حل‌وفصل او څار څرنګوالی روښانه او د اټکل وړ کړي. د دغو پړاوونو لپاره ځانګړې کړنې تشریح شوې دي.

شکایاتو ته د رسېدنې د مېکانیزم تعریف

شکایاتو ته د رسېدنې مېکانیزم هغه وسایل، لارې چارې او بهیرونه دي، چې د شکایاتو د حل لپاره ترې کار اخیستل کېږي. دا مېکانیزم د شفافیت او حساب‌ورکونې د لوړولو، د فساد د کمولو، د خدمتونو د ښه کولو او د تعلیمي پروګرامونو د اغېزمنتیا د زیاتوالي له مهمو وسایلو څخه ګڼل کېږي. دغه مېکانیزم د ټولنیزې حساب‌ورکونې، د اندېښنو د منلو او تشخیص لپاره داسې بهیرونه او وسایل ټاکي، چې د انکشافي مداخلو له امله د رامنځته شویو زیانونو مخه ونیسي.

رسمي مېکانیزم د شکایاتو د رسېدنې هغه سیستم دی، چې له لارې یې د تعلیمي بهیر وضاحت کېږي، اجرایي ستونزې حل کېږي، او شکایتونه په اغېزمن او ګټور ډول څېړل او حل کېږي.

شکایاتو ته د رسېدنې مېکانیزم ګټې

• زده کړیالانو او د پوهنتون کارکوونکو ته د وړاندیزونو او نظریاتو د وړاندې کولو زمینه برابروي، چې د حساب‌ورکونې، شفافیت او په ګټو کې شریکانو ته د ځواب ‌ویلو وړتیا لوړه کړي؛
• د زده کړیالانو او د خدمتونو د وړاندې کوونکو (کارکوونکو) ترمنځ د باور فضا رامنځته کوي؛
• د شکایاتو اړوند معلومات د مدیریت له لوري د پروګرام د پایلو د اغېزمنتیا د درک لپاره تنظیمېږي؛
• اغېزمن مېکانیزم ستونزې تر پراخېدو مخکې مهاروي.

اصول

شکایتونه د شکایاتو د رسېدنې د رسمي مېکانیزمونو او د هېواد د قوانینو او مقرراتو له مخې حل‌وفصل کېږي. شکایتونه د شکایت کوونکي او د شکایاتو د رسېدنې د کمېټې ترمنځ په بېلابېلو پړاوونو کې طبقه‌بندي کېږي او په ډیټابېسونو کې ثبتېږي. دا کار د همغږۍ له لارې د شکایاتو د حل امکان زیاتوي، چې په پایله کې یو باثباته عملیاتي چاپېریال رامنځته کوي.

کارېدونکې لارې چارې دا دي: مصالحه، مذاکره، منځګړتوب، حکمیت او قضاوت. دا ټولې لارې چارې د ناراض شخص د رضایت پر بنسټ عملي کېږي او باید هغه اصول تعقیب کړي چې د شکایاتو د رسېدنې بهیر سمې پایلې ته ورسوي.

د مېکانیزم لارښود اصول

• د وړاندوینې وړتیا: روښانه بهیر او مهالوېش او دا چې کومې پایلې ورکول کېدای شي یا نه؛
• عدالت: داسې بهیرونه چې عادلانه درک شي، په ځانګړي ډول د معلوماتو لاسرسي او د اغېزمن ګډون له اړخه؛
• شفافیت: شفاف بهیرونه او پایلې، په ځانګړي ډول هغه چې عامه ګټې ورسره تړلې وي؛
• ظرفیت: د کافي تخنیکي، بشري او مالي سرچینو کارول؛
• نظریات: د زده کړیالانو د نظریاتو د راټولولو وسیله، تر څو تعلیمي بهیرونه ښه شي.

شکایتونه او ډولونه یې

شکایت

شکایت د اعتراض، وړاندیز، اندېښنې، پوښتنې یا د تعلیمي او اداري فعالیتونو په اړه د هر ډول نارضایتۍ په معنا دی. همدارنګه، شکایت کېدای شي د زیانونو، تاوانونو او یا د ورځنیو پروګرامونو د فعالیتونو په اړه اندېښنې وي.

د شکایتونو ډولونه او سرچینې

1. ناکام مدیریتي فعالیت
2. خراب کاري شرایط
3. د خدمتونو کموالی یا ناسم وړاندې کول
4. شخصي عوامل چې د کارکوونکو او زده کړیالانو ترمنځ تاوتریخوالی رامنځته کوي
5. د سازماني بدلونونو او پالیسۍ منفي پایلې
6. اقتصادي زیانونه او ګټې
7. د واک کنټرول
8. د غیر مسلکي کسانو ګمارنه او ترفیع
9. د ازموینو اخیستل او منل
10. د تعلیمي خدمتونو کموالی
11. د تدریس او تعلیمي سیستم کیفیت
12. د استادانو د تدریس کیفیت
13. د اجناسو او خدمتونو تدارک
14. په مالي بهیر کې ځنډ
15. فساد او د سرچینو ناوړه استفاده
16. نور هغه ډولونه چې په دې طرزالعمل کې نه دي یاد شوي

د شکایاتو تحلیل او ورسره د چلند څرنګوالی

د شکایت د ترلاسه کولو پر مهال، اړینه ده چې د شکایت د رامنځته کېدو، اعتبار، د حل ممکنه لارو او د زیانمن شخص د رضایت په اړه سیستماتیکه ارزونه وشي. د شکایت د ارزونې لپاره لاندې پړاوونه مهم دي:

وضعیت

• څوک پکې شامل دي؟ (د اصلي ګټه اخیستونکو پېژندنه)
• څه پېښه شوې؟ (د پېښې دقیقه تشریح)
• څه وخت پېښه شوې؟ (د نېټې او وخت ثبت)
• چېرې پېښه شوې؟ (ځای او چاپېریال)

شخړه

• د شکایت د اعتبار او زیان د کچې ارزونه؛
• ایا شکایت واقعي دی که خیالي؟

حل‌لار

• د ستونزې د حل لپاره د ممکنه لارو پېژندنه؛
• د وضعیت د ښه والي لپاره اړین اقدامات او سرچینې.

رضایت

د شکایاتو د رسېدنې د سیستم اصلي موخه د زیانمن شخص یا ډلې رضایت دی. که زیانمن لوری له اقداماتو راضي نه وي، نو مېکانیزم بې‌معنا کېږي.

• ایا شکایت کوونکی له پرېکړې راضي دی؟ که نه، ولې؟

د شکایاتو د رسېدنې اصول

1. اعتبار: د شکایت د واقعیت ارزونه؛
2. محرم: د شکایت کوونکي د هویت ساتنه؛
3. بې‌طرفي: د کمېټې تمرکز پر موضوع؛
4. قانونیت: ټول اقدامات دې د قانون په چوکاټ کې وي؛
5. عملي کول: پرېکړې دې عملي او اغېزمنې وي؛
6. رضایت‌ ترلاسه کول: پرېکړې دې د ناراض لوري لپاره د منلو وړ وي؛
7. استیناف: د شکایت کوونکي د استیناف حق؛
8. امنیت: شکایت کوونکی باید د غچ له وېرې خوندي وي؛
9. مهالوېش: شکایت باید پر وخت حل شي؛
10. عدالت او شفافیت: معلوماتو لاسرسی؛
11. چټک اقدام: ځنډېدلی عدالت د انکار په معنا دی.

د شکایاتو مدیریت او بهیر

د شکایت د حل د مېکانیزم اجزا

• د شکایت ترلاسه کول او ثبتول
• په ټاکلي فورم کې ارزونه
• د پرېکړې پر بنسټ ځواب تنظیمول
• د پوهنتون د اخلاقي پالیسۍ له مخې د حل لارې ټاکل
• د ستونزو حل
• شکایت کوونکي ته د ځواب رسول
• د اقداماتو تعقیب
• له تجربو زده کړه او له اړوندو لورو سره اړیکه

د شکایاتو ترلاسه کول

د نظم، ډیسپلین او شکایاتو ته د رسېدنې کمېټه د شکایاتو د حل اصلي مسئولیت لري. شکایتونه له لاندې لارو ترلاسه کېدای شي:

• د شکایاتو صندوقونه
• برېښنايي ثبت
• چاپي فورمونه
• شفاهي شکایتونه

د شکایت ارزونه او طبقه‌بندي

په پیل کې باید شکایت وارزول شي، تر څو د هغه مشروعیت او لومړیتوب وټاکل شي. که شکایت رد کېږي، شکایت کوونکی باید د رد پر علتونه وپوهول شي.

په پوهنتون کې د شکایت ارزونه او ځواب

کمېټه مکلفه ده چې شکایتونه وڅېړي او عادلانه پرېکړه وکړي. که شکایت د کمېټې له صلاحیته پورته وي یا شکایت کوونکی له پرېکړې ناراضه وي، موضوع د پوهنتون عمومي ریاست یا علمي شورا ته لېږدول کېږي.

شکایاتو ته د رسېدنې مهالویش

د شکایتونو حل یو وخت‌نیونکی بهیر دی. ټول شکایتونه باید ډېر نه ډېر په یوې میاشتې کې حل شي.

د شکایت د حل درې پړاوونه

• لومړی پړاو: ساده شکایتونه، د پوهنځي له لارې (۷–۱۰ ورځې)
• منځنی پړاو: د پوهنتون د شکایاتو کمېټه (تر دوو اونیو)
• لوړ پړاو: د پوهنتون علمي شورا (تر یوې میاشتې)

  خاتمه و اجرا

  خاتمه و اجرا

  خاتمه و اجرا

  شاکی رضایت دارد

  شاکی رضایت دارد

  شاکی رضایت دارد

  شاکی رضایت ندارد

  شاکی رضایت ندارد

  شاکی رضایت ندارد

  خاتمه و اجرا

  خاتمه و اجرا

  خاتمه و اجرا

  شاکی رضایت دارد

  شاکی رضایت دارد

  شاکی رضایت دارد

  شاکی رضایت ندارد

  شاکی رضایت ندارد